حکومەت پلانێکی ستراتیژی نییە بۆ گەنج و دەرچووان

                گەشین محەمەد- هەولێر* نزیکەی 170هەزار دەرچووی زانکۆ و پەیمانگە هەن تاوەکو ئێستاکە دانەمەزراون و ساڵانە ئەم رێژەیە بەرز دەبێتەوە. زیاتر لە 25 هەزار فەرمانبەری حکومی هەن بەشێوەی گرێبەستی کاتی دەوام دەکەن. بەپێی ئاماری وەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی، ساڵانە لە نێوان 30 تا 35 هەزار خوێندكار زانكۆ و پەیمانگە تەواو دەكەن. ئەوەنە ساڵەی حکومڕانی کوردی تاوەکو ئێستاکەی لەگەڵ بێت حکومەت هیچ پرۆژە و پلانێکی بۆ دەرچووان نییە. تەنانەت گەنج و خوێندەوار لە حکومەت زیادەیە لە زۆرێک کۆبوونەوە و کۆنفراسەکاندا کاربەدەستانی باڵای…

زێدەتر بخوینە

(لی كوان یۆ) و پارتی و ئێكەتی

                رێڤەبەرێ نڤیسینێ سنگافۆرا یا داگیركری بوو ژلایێ بەریتانیاڤە و یا ھەژار بوو، )لی كوان یۆ( بۆ سەرۆك وەزیرێ وێ ل ساڵا (1959) و سنگافۆرا كرە د ئێكەتیا مالیزیدا و پشتی دوو ساڵان سنگافۆرا بۆ دەولەتەكا سەربەخۆ. لێ دەولەتەكا ھەژار و بێ گاز و بێ غاز و بێ زێر و بێ كشتوكال و پێشەسازی و بێ زمانەكێ ھەڤپشك و بێ مێژوویەكا ھەڤپشك. (لی كوا یۆ) دوو رێك ل بەر وی ھەبوون، ئێك دزیا بكەت خۆ و كوڕ و نەڤیێن خۆ زەنگین بكەت و…

زێدەتر بخوینە

ڤایرۆسێ کۆرۆنا ل چینێ و ڤایرۆسێ گەندەڵیێ ل کوردستانێ

                زەنوون سلێڤانەی- زاخۆ بێگۆمان ڤایرۆس و نەساخیا (کۆرۆنا) بووینە سەردێر و مانشێت ل سەر زاراڤ و زمانێ میدیایێ و ناڤەندێن جیهانی کو دئێتە گەنگەشەکرن ب تایبەت ل وەلاتێ (چینێ). لێ ئەم دێ هێنە سەر ڤایرۆس و نەساخیێن دۆمدرێژتر و کا چ رویدەت ل ڤی وەلاتی. ژ پیسکرنا ژینگەهێ و نەبوونا چاکسازییەکا راستەقینە و بێ دادیێ کو ژ ڤێ نەساخیا (کۆرۆنا) دژواترە. زێدەباری هەبوونا کێشە و کریزان و پربوونا قەیرانێن ل ڤێ داویێ ژ کێمیا کارەبا گشتی و گاز و سۆتەمەنیێ و گرانکرنا…

زێدەتر بخوینە

جامرەش و بازرگانی

                سالح حەجی- دهۆك هەرچەندە بریارا جام رەش کرنا ترۆمبێلان تشتەکێ ئاساییە و ل زۆرینەیا وەلاتێن جیهانێ ب ئاسایی دبینن. لێ بۆ ماوێ چەندین سالانە ل هەرێما کوردستانێ قەدەغەبوو. ئەڤە ژی بۆ وێ چەندێ ڤەدگەریت کو دڤان سالێن بووریدا دەڤەر ب گشتی دناڤ سەقایەکێ ئالۆزدا بوویە و هەرەشا تیرۆرێ و کارێن تیرۆرستی بوویە. بۆ ڤێ چەندێ ژی خۆشبەختانە دەزگایێن ئەمنی بۆ رێگریگرتن و پاراستنا دەڤەرێ ب تایبەت ل هەرێما کوردستانێ بریارا قەدەغەکرنا ترۆمبێلێن جامرەش دەرکر و بۆ وی دەمی بریارەکا دجهێ خۆدا بوویە.…

زێدەتر بخوینە

گرنگیا چالاکیێن نێڤدەولەتی بۆ کوردستانێ

                رەعد نسرائیل دامەزراندن و دروستبوونا کۆڕبەندا ئابووریا داڤۆس ڤەدگەڕیێت بۆ دەستپێکا سالا 1971. ل دەستپێکێ ئەڤ ڕێکخراوێ ژلایێ زانایێ ئابووریناسێ ئەلمانی (کلاس شواپ) ڤە وەک رێکخراوەکا ئابووری هات دامەزراندن. ئەڤەژی ب مەرەما خڕڤەکرنا ڕێکخراوین ئابووریێن جیهانی ل سەرانسەری جیهانێ. نهاژی ل سەرانسەری جیهانێ کەسایەتیێن سیاسی و سەرۆکێن ولاتان و چەندین ڕێکخراوێن جیهانی پشکداری ل ڤێ کۆڕبەنێ دکەن. ئەڤرۆ ژی ب ئەگەرا پێدڤیا ئابووریێن جیهانێ قەوارەیێن ڤێ کۆڕبەندێ هاتە بەرفرەهکرن و گەلەک ل ئاکتێن وەک پاراستنا ژینگەهێ و مافێن مرۆڤی و گرنگیدان ب…

زێدەتر بخوینە

ئەنوەرێ خێرنەدیتی

                ریاد سەعید- شنگال ئەنوەرێ خێرنەدیتی ل رۆژا 3/8 سالا 2014 رێکخراوا تیرۆرستی یا داعش هێرش کرە سەر باژارێ شنگال و گوند و کۆمەلگەهێن دەردۆر ب تایبەتێ کۆمەلگەها گرزەرک و سیبا شێخدر کو دکەڤنە باشوورێ چیایێ شنگالێ. ل هەردوو کۆمەلگەهان خەلکێ بەرەڤانی ژ خۆ و خێزانێن خۆ کرن و بۆ ماوەی چار دەمژمێران ب چەکێ خۆ یێ سڤک ل بەر دوژمنی راوەستیان و سەنگەرێن شەڕی چۆل نەکرن. ل وێ دەمێ بابێ ئەنوەری دوماهیک کەس بوو کو د سەنگەرێن شەڕی دا مای و قەت…

زێدەتر بخوینە

باركەن كارێ ھەوە پەرلەمانتاری نینە

                رێڤەبەرێ نڤیسینێ تشتەكێ زۆر جوان و مەزنە پەرلەمانتارێن پەرلەمانێ ھەرێما كوردستانا عیراقێ ئامانجەكا پیرۆز دانایە بەر چاڤێن خۆ كو ئەوژی خۆزیا وەڵاتیانە و، ھەموو ھێز و شیانێن خۆ بێخنە كار لپێناڤ گەھشتن و بدەستڤەئینانا ڤێ ئامانجێ. ب ڤی رەنگی پەرلەمان دێ بیتە لاپەڕەكێ رۆناكدار ژ لاپەڕێن خۆگۆریكرن و خەباتێ لپێناڤ بدەستڤەئینانا پاشەرۆژەكا باشتر بۆ وەڵاتیان و ھنگی دێ وەڵاتی بەھایێ ژیانێ زانیت و دێ تامكەت خۆشیێ و دێ ھەست ب خۆشیا سەركەفتنێ و پێشكەفتنێ كەت. لێ ئەوا ئەم دڤی پەرلەمانیدا دبینین ھەر…

زێدەتر بخوینە

ل وێ رۆژا دا پرۆژێ “چاکسازیێ” ژدایک بت!

                شڤان فەتاح عەبدى- سێمێل* پەرلەمانتارەکى پۆستەک ل تۆرا جڤاکى یا فێسبۆکى پارڤەکر و تێدا گۆتبوو “ژخەو رابن، ئەڤرۆ دێ قانوونا چاکسازیێ ژدایک بت!”، پەرلەمانتارەکا دى ل هۆلا پەرلەمانى دکرە هەوار و دگۆت چەند ئەوەندەى مووچەى شەهید هۆجامە کە سەر بردرا، بە دە مندالەوە بە 500 هزار خانەنشینکراوە؟، دایکا شەهیدەکى بەر ب گۆڕستانێ چوو کو مزگینیێ بگەهینتە کورێ خوە و بدلەک سۆتى دگۆت، کوردستان دێ بلا من دەهـ کور هەبان و هەر دەهـ درێکا ئازادیا تەدا شەهید کربان!، شەهیدەکى د گۆڕى دا سەرێ…

زێدەتر بخوینە

تازی و مێڤانداری

                رێڤەبەرێ نڤیسینێ شینی (تازی) ل جەم مە بووینە رووخسارەك ژ رووخسارێن مەزنیێ و خۆ مەزنكرنێ. رووخسارێن مەزاختنێ ل ھەلكەفتێن شینی و تازیان گەھشتینە گۆپیتكا مەزاختنێ و تازی و شینی كریە جھەك كو ھندەك كەس خۆ دیار كەن دەولەمەند و دەستفرەھ د بوارێ بەرفرەھیا خوارنان بەرھەڤدكەن ژ ھەموو جۆران. ئەڤ كەسە ژی كەسوكارێن وینە یێ چوویە بەر دلۆڤانیا خودێ. ئەڤ مەزاختنە دخوارنێدا گەھشتینە ھندێ كو كەسوكارێن مری بەھیداران ببەنە خوارنگەھان ل ھەردوو دانێن خوارنێ فراڤین و شیڤان و دبیت ئەڤ پارێ دھێتە مەزاختن…

زێدەتر بخوینە

بەس بوھایێ ژنێ كێمكەن

                رێڤەبەرێ نڤیسینێ ژبلی كو مافێ ژنێ بھێنە پاراستن و یەكسان بن دگەل مافێن زەڵامی، ئێكەتیا زانایێن ئیسلامێ ل ھەرێما كوردستانا عیراقێ فەتوایەك دا كو نابیت ژن ب تنێ ل ترۆمبێلا تەكسی سوار ببیت. ئەڤ فەتوایە بوو بێ ئۆمیدیا ژنان و ئەڤ فەتوایە نەیا پێشبینی كریبوو دەربچیت ژ تەخەیەكا ئایینی ل ھەرێمێ و ئەڤە بوو جھێ بێزاربوونا ژنان و دەركەفتنا وان و خۆپێشاندانا وان ل ھەولێرێ و سلێمانیێ و درۆشم بلندكرن كو ئەو فەتوا بنپێكرن و كێمكرنا كەسایەتیا ژنێیە. ھەروەسا شۆفێرێ تەكسیێ، ب…

زێدەتر بخوینە