حکومەت پلانێکی ستراتیژی نییە بۆ گەنج و دەرچووان

                گەشین محەمەد- هەولێر* نزیکەی 170هەزار دەرچووی زانکۆ و پەیمانگە هەن تاوەکو ئێستاکە دانەمەزراون و ساڵانە ئەم رێژەیە بەرز دەبێتەوە. زیاتر لە 25 هەزار فەرمانبەری حکومی هەن بەشێوەی گرێبەستی کاتی دەوام دەکەن. بەپێی ئاماری وەزارەتی خوێندنی باڵا و توێژینەوەی زانستی، ساڵانە لە نێوان 30 تا 35 هەزار خوێندكار زانكۆ و پەیمانگە تەواو دەكەن. ئەوەنە ساڵەی حکومڕانی کوردی تاوەکو ئێستاکەی لەگەڵ بێت حکومەت هیچ پرۆژە و پلانێکی بۆ دەرچووان نییە. تەنانەت گەنج و خوێندەوار لە حکومەت زیادەیە لە زۆرێک کۆبوونەوە و کۆنفراسەکاندا کاربەدەستانی باڵای…

زێدەتر بخوینە

(لی كوان یۆ) و پارتی و ئێكەتی

                رێڤەبەرێ نڤیسینێ سنگافۆرا یا داگیركری بوو ژلایێ بەریتانیاڤە و یا ھەژار بوو، )لی كوان یۆ( بۆ سەرۆك وەزیرێ وێ ل ساڵا (1959) و سنگافۆرا كرە د ئێكەتیا مالیزیدا و پشتی دوو ساڵان سنگافۆرا بۆ دەولەتەكا سەربەخۆ. لێ دەولەتەكا ھەژار و بێ گاز و بێ غاز و بێ زێر و بێ كشتوكال و پێشەسازی و بێ زمانەكێ ھەڤپشك و بێ مێژوویەكا ھەڤپشك. (لی كوا یۆ) دوو رێك ل بەر وی ھەبوون، ئێك دزیا بكەت خۆ و كوڕ و نەڤیێن خۆ زەنگین بكەت و…

زێدەتر بخوینە

ڤایرۆسێ کۆرۆنا ل چینێ و ڤایرۆسێ گەندەڵیێ ل کوردستانێ

                زەنوون سلێڤانەی- زاخۆ بێگۆمان ڤایرۆس و نەساخیا (کۆرۆنا) بووینە سەردێر و مانشێت ل سەر زاراڤ و زمانێ میدیایێ و ناڤەندێن جیهانی کو دئێتە گەنگەشەکرن ب تایبەت ل وەلاتێ (چینێ). لێ ئەم دێ هێنە سەر ڤایرۆس و نەساخیێن دۆمدرێژتر و کا چ رویدەت ل ڤی وەلاتی. ژ پیسکرنا ژینگەهێ و نەبوونا چاکسازییەکا راستەقینە و بێ دادیێ کو ژ ڤێ نەساخیا (کۆرۆنا) دژواترە. زێدەباری هەبوونا کێشە و کریزان و پربوونا قەیرانێن ل ڤێ داویێ ژ کێمیا کارەبا گشتی و گاز و سۆتەمەنیێ و گرانکرنا…

زێدەتر بخوینە

جامرەش و بازرگانی

                سالح حەجی- دهۆك هەرچەندە بریارا جام رەش کرنا ترۆمبێلان تشتەکێ ئاساییە و ل زۆرینەیا وەلاتێن جیهانێ ب ئاسایی دبینن. لێ بۆ ماوێ چەندین سالانە ل هەرێما کوردستانێ قەدەغەبوو. ئەڤە ژی بۆ وێ چەندێ ڤەدگەریت کو دڤان سالێن بووریدا دەڤەر ب گشتی دناڤ سەقایەکێ ئالۆزدا بوویە و هەرەشا تیرۆرێ و کارێن تیرۆرستی بوویە. بۆ ڤێ چەندێ ژی خۆشبەختانە دەزگایێن ئەمنی بۆ رێگریگرتن و پاراستنا دەڤەرێ ب تایبەت ل هەرێما کوردستانێ بریارا قەدەغەکرنا ترۆمبێلێن جامرەش دەرکر و بۆ وی دەمی بریارەکا دجهێ خۆدا بوویە.…

زێدەتر بخوینە

ئەنوەرێ خێرنەدیتی

                ریاد سەعید- شنگال ئەنوەرێ خێرنەدیتی ل رۆژا 3/8 سالا 2014 رێکخراوا تیرۆرستی یا داعش هێرش کرە سەر باژارێ شنگال و گوند و کۆمەلگەهێن دەردۆر ب تایبەتێ کۆمەلگەها گرزەرک و سیبا شێخدر کو دکەڤنە باشوورێ چیایێ شنگالێ. ل هەردوو کۆمەلگەهان خەلکێ بەرەڤانی ژ خۆ و خێزانێن خۆ کرن و بۆ ماوەی چار دەمژمێران ب چەکێ خۆ یێ سڤک ل بەر دوژمنی راوەستیان و سەنگەرێن شەڕی چۆل نەکرن. ل وێ دەمێ بابێ ئەنوەری دوماهیک کەس بوو کو د سەنگەرێن شەڕی دا مای و قەت…

زێدەتر بخوینە

باركەن كارێ ھەوە پەرلەمانتاری نینە

                رێڤەبەرێ نڤیسینێ تشتەكێ زۆر جوان و مەزنە پەرلەمانتارێن پەرلەمانێ ھەرێما كوردستانا عیراقێ ئامانجەكا پیرۆز دانایە بەر چاڤێن خۆ كو ئەوژی خۆزیا وەڵاتیانە و، ھەموو ھێز و شیانێن خۆ بێخنە كار لپێناڤ گەھشتن و بدەستڤەئینانا ڤێ ئامانجێ. ب ڤی رەنگی پەرلەمان دێ بیتە لاپەڕەكێ رۆناكدار ژ لاپەڕێن خۆگۆریكرن و خەباتێ لپێناڤ بدەستڤەئینانا پاشەرۆژەكا باشتر بۆ وەڵاتیان و ھنگی دێ وەڵاتی بەھایێ ژیانێ زانیت و دێ تامكەت خۆشیێ و دێ ھەست ب خۆشیا سەركەفتنێ و پێشكەفتنێ كەت. لێ ئەوا ئەم دڤی پەرلەمانیدا دبینین ھەر…

زێدەتر بخوینە

ل وێ رۆژا دا پرۆژێ “چاکسازیێ” ژدایک بت!

                شڤان فەتاح عەبدى- سێمێل* پەرلەمانتارەکى پۆستەک ل تۆرا جڤاکى یا فێسبۆکى پارڤەکر و تێدا گۆتبوو “ژخەو رابن، ئەڤرۆ دێ قانوونا چاکسازیێ ژدایک بت!”، پەرلەمانتارەکا دى ل هۆلا پەرلەمانى دکرە هەوار و دگۆت چەند ئەوەندەى مووچەى شەهید هۆجامە کە سەر بردرا، بە دە مندالەوە بە 500 هزار خانەنشینکراوە؟، دایکا شەهیدەکى بەر ب گۆڕستانێ چوو کو مزگینیێ بگەهینتە کورێ خوە و بدلەک سۆتى دگۆت، کوردستان دێ بلا من دەهـ کور هەبان و هەر دەهـ درێکا ئازادیا تەدا شەهید کربان!، شەهیدەکى د گۆڕى دا سەرێ…

زێدەتر بخوینە

تازی و مێڤانداری

                رێڤەبەرێ نڤیسینێ شینی (تازی) ل جەم مە بووینە رووخسارەك ژ رووخسارێن مەزنیێ و خۆ مەزنكرنێ. رووخسارێن مەزاختنێ ل ھەلكەفتێن شینی و تازیان گەھشتینە گۆپیتكا مەزاختنێ و تازی و شینی كریە جھەك كو ھندەك كەس خۆ دیار كەن دەولەمەند و دەستفرەھ د بوارێ بەرفرەھیا خوارنان بەرھەڤدكەن ژ ھەموو جۆران. ئەڤ كەسە ژی كەسوكارێن وینە یێ چوویە بەر دلۆڤانیا خودێ. ئەڤ مەزاختنە دخوارنێدا گەھشتینە ھندێ كو كەسوكارێن مری بەھیداران ببەنە خوارنگەھان ل ھەردوو دانێن خوارنێ فراڤین و شیڤان و دبیت ئەڤ پارێ دھێتە مەزاختن…

زێدەتر بخوینە

بەس بوھایێ ژنێ كێمكەن

                رێڤەبەرێ نڤیسینێ ژبلی كو مافێ ژنێ بھێنە پاراستن و یەكسان بن دگەل مافێن زەڵامی، ئێكەتیا زانایێن ئیسلامێ ل ھەرێما كوردستانا عیراقێ فەتوایەك دا كو نابیت ژن ب تنێ ل ترۆمبێلا تەكسی سوار ببیت. ئەڤ فەتوایە بوو بێ ئۆمیدیا ژنان و ئەڤ فەتوایە نەیا پێشبینی كریبوو دەربچیت ژ تەخەیەكا ئایینی ل ھەرێمێ و ئەڤە بوو جھێ بێزاربوونا ژنان و دەركەفتنا وان و خۆپێشاندانا وان ل ھەولێرێ و سلێمانیێ و درۆشم بلندكرن كو ئەو فەتوا بنپێكرن و كێمكرنا كەسایەتیا ژنێیە. ھەروەسا شۆفێرێ تەكسیێ، ب…

زێدەتر بخوینە

جیهانه‌كا بێ ده‌نگ و سارد

                بەروار نووری ویلیام كۆلبی رێڤه‌به‌رێ به‌رێ یێ ده‌زگه‌هێ هه‌واڵگیری یا ناڤه‌ندی یێ ئه‌مریكی هۆسا هه‌واڵگیریێ پێناسه‌ دكه‌تن (هه‌واڵگیری ئه‌و كاره‌یه‌ كو پلانا جه‌نگی یا دوژمنی بهێته‌ دزین بو پاشای دا سه‌ركه‌فتنا پاشای ل سه‌ر دوژمنی مسۆگه‌ربیت). ئازراندنا ڤی بابه‌تی گرنگیه‌كا تایبەت هه‌یه‌ دده‌مێ بووری و نها و داهاتی دا بو گهورینا هاوكێشێن سیاسی و ئابووری و كۆمه‌ڵایه‌تی و زانستی. له‌وما من ب فه‌ر دیت لێزڤرینەكێ بكەم دڤی بابه‌تی دا و په‌رتووكا ئه‌براهام شه‌لسكی و گاری شمیت بكەم ژێده‌رێ ڤی بابه‌تی یا ب…

زێدەتر بخوینە